EFRAÏM TRUJILLO OVER HET BELANG VAN MUZIEK IN DEZE CORONA TIJD

EFRAÏM TRUJILLO OVER HET BELANG VAN MUZIEK IN DEZE CORONA TIJD
30 april 2020 Mark van Braam
Mark van Braam
In Geen categorie

Waarde lezer, enige tijd geleden ging ik met een kameraad naar een concert van de formatie The Preacher Men. Swingend, vol energie en deskundige kwaliteit. Aan te raden; wanneer het weer kan. We zaten op de eerste rij, in een sfeervol theatertje in Deventer. Ook aan te raden. Dit soort muzikanten en bands zijn mede de redenen dat ik elpee’s en cd’s koop tijdens m’n concert bezoeken. En vervolgens stuur ik met enig regelmaat achteraf een mail om te vragen of een volgend album beter/mooier opgenomen zou kunnen worden. Maar dat; jaja, u voelt het al aankomen hè; is een: terzijde.

Ik las net een interview met Efraïm Trujillo, wat ik u niet wilde onthouden:

Saxofonist Efraïm Trujillo heeft zich de laatste tijd vooral laten gelden met The Preacher Men (met Rob Mostert op Hammond orgel en Chris Strik op drums). Met hun album ‘Blue’ wonnen ze in 2019 de Edison Jazz Publieksprijs en het album Live at Bimhuis werd goed ontvangen. Blue was het resultaat van Efraïm’s onderzoek naar de essentie van de blues. Hij toerde met The Preacher Men door Nederland maar nu kan dat niet meer vanwege de corona crisis. Maar Efraïm zit niet stil en heeft met The Preacher Men het nummer The Freedom Trail opgenomen, niet met zijn drieën in één studio maar ieder spelend vanuit zijn eigen huis. Hetzelfde deed hij met zijn orkest  Amsterdam Funk Orchestra, bestaande uit 20 man/vrouw (inclusief Efraïm als dirigent) die ook ieder thuis hun partij opnamen voor het nummer Slap It Up. Ondanks de corona crisis wil hij zo zichtbaar blijven. En hij wil de kennis en ervaring die hij daarmee opdoet ook ten dienste stellen van de muzieksector die nu noodgedwongen stil ligt.

Volgens Efraïm Trujillo is er nu alleen aandacht voor de schaduwzijden van het muzikantenbestaan, voor de moeilijke financiële situatie en de afhankelijkheid van subsidies en overheidssteun. “Dat is jammer want daardoor wordt de waarde en het belang van muziek minder duidelijk voor het voetlicht gebracht,” zegt hij. “Er wordt nu weinig geschreven over muziek omdat er geen concerten zijn en cd releases worden uitgesteld. Maar ik vind dat we als muzikanten toch moeten proberen zoveel mogelijk te blijven creëren, onze muziek te delen en een goede boodschap uit te dragen. Hopelijk blijven we daarmee mensen  inspireren.”

Opnemen vanuit de huiskamer. Om voor zichzelf daar invulling aan te geven bedacht hij projecten met The Preacher Men en het Amsterdam Funk Orchestra. Bij beide projecten liet hij de musici vanuit hun huiskamer opnemen. De muzikanten van het Amsterdam Funk Orchestra, bestaande uit goede amateurs en conservatoriumstudenten, hebben hun partij thuis opgenomen, vaak met niet meer dan een telefoon. “Omdat ik het belangrijk vind dat we in deze tijd toch samen muziek maken, wilde ik met mijn orkest repetities online door te laten gaan,” vertelt Efraïm. “Daarvoor heb ik het stuk Slap It Up geschreven en daarvoor partijen gemaakt. Ik heb iedereen die partijen opgestuurd en heb er een guidetrack bij gemaakt. Iedereen heeft daar zijn partij op ingespeeld en die hebben ze naar mij teruggestuurd.  Ik had zo allemaal puzzelstukjes die ik in elkaar kon plakken omdat iedereen zijn partij heeft gespeeld met dezelfde guidetrack. Voor de drummer heb ik een track van het stuk gemaakt zonder drums, voor de gitarist zonder gitaar. Iedereen had een minus one versie van het liedje en heeft zijn partij erbij gedaan. Uiteindelijk hoor je dan dat het retestrak is. Als je geen guidetrack zou maken, zou iedereen in een ander gevoel en ritme gaan zitten. Ik vind het zelf een leuke methode om te doen. In de eerste plaats voor onszelf om bezig te blijven, en in de tweede plaats hoop ik dat het voor muziekliefhebbers  de best of the rest is. Maar het is niet hetzelfde als live optreden.”  Iedereen van het orkest is zo tevreden met het resultaat dat besloten is om op deze manier een album op te nemen.  Ook zal Efraïm een tweede guidetrack maken voor deze Homebrew Sessions: “Ik heb sinds kort een nieuwe mooie studio waar ik dit soort muziekproducties kan maken.”

Met The Preacher Men heeft Efraïm Trujillo op dezelfde manier gewerkt voor de opname van het door hem gecomponeerde nummer The Freedom Trail dat hij heeft opgedragen aan iedereen die in zijn vrijheid is beknot. Voor The Preacher Men maakte hij net als voor het Amsterdam Funk Orchestra een guidetrack. De track wordt 1 mei gereleased op Spotify en iTunes.

Online concert. Een andere mogelijkheid voor musici die niet kunnen optreden is het geven van een online concert. Efraïm: “Ik kijk daar ook naar. Want hoe ga je ervoor zorgen dat het een vervanging wordt van de concerten die je daarvoor gaf?  Het is lastig om daar een goede vorm voor te vinden omdat er veel free content te vinden is op internet. En bij donaties moet je oppassen dat het een soort bedelactie wordt.” Efraïm heeft een online concert gegeven op woensdag 29 april. Hij was die dag geboekt voor Jazzy Huiskamers in Den Bosch. Iedereen die een kaartje had gekocht, kreeg toegang tot het online concert. Hij speelde tijdens deze live stream vier stukken: The Shadow of your smile uit 1965 dat ooit een hit werd voor Tony Bennett en drie eigen composities waaronder de nieuwe single van The Preacher Men. “De live stream, dat ga ik zeker nog eens vaker doen,”  zegt hij.

Vast contract of ondernemer. Efraïm Trujillo heeft ook nagedacht over hoe het nu verder moet na deze intelligente lockdown. Gevraagd naar zijn ideeën zegt hij: “ Het is belangrijk dat iedere muzikant zich goed afvraagt wat hij nu eigenlijk is. Muzikanten op een muziekschool of in een orkest zijn noodgedwongen zzp-er. Maar zij moeten eigenlijk een vast contract krijgen, een vaste baan waar geen risico bij hoort en een vast salaris. Zij zijn geen ondernemers. Er zijn ook musici die juist wel ondernemers zijn. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor het ontwikkelen van een product. En in die situatie zou je wel dingen voor niks willen doen. Zoals een bedrijf af en toe ook acties onderneemt. Maar dat is niet wat iedereen wil, er zijn musici die vanwege de bezuinigingen ondernemer en zzp-er zijn geworden.  Als samenleving moeten we dat eigenlijk niet meer willen. In feite moet dit een wake-up call voor de regering zijn. En dat is een risico want nu zie je in het geval van deze crisis dat er potentieel heel veel musici zijn die een beroep moeten doen op overheidsbijstand. We moeten naar deze situatie toe hierna: dat er een groep muzikanten is die zegt, ik ben ondernemer, geef mij ondernemersvoordeel en ik draag zelf het risico omdat ik namelijk flexibel wil zijn en zelf mijn prijs wil bepalen. Maar mensen op een muziekschool of in een orkest moeten niet zelfstandig zijn. Want dat maakt de hele sector onstabiel.”

Het kan volgens Efraïm Trujillo niet zo zijn dat bezuinigd wordt op mensen die hetzelfde werk doen als mensen op de muziekschool met wel een vast contract. “ Dat klopt gewoon niet. Bij de orkesten is dat ook zo. Mensen die er al langer zitten hebben een vast contract en nieuwe mensen worden op contractbasis per project aangenomen. Die krijgen een ander salaris en hebben bij een crisis zoals nu geen enkele zekerheid. Hopelijk ziet de regering dat nu ook. Het leek een goede manier om te bezuinigen maar uiteindelijk werkt dat averechts in geval van een crisis zoals nu. Ik vind dat we van dat pad af moeten. Ook zijn er heel veel zzp-ers die niet verzekerd zijn. Dat wil je niet in zo’n situatie als nu. Dit geldt ook voor theaters natuurlijk.”

Conservatoria. Een ander punt zijn de conservatoria. “Ik denk dat het ongezond is dat we zoveel conservatoria hebben met goede muzikanten die afstuderen na een goede opleiding terwijl er geen enkel perspectief is op een fatsoenlijke boterham. Mijn keuze zou zijn: meer speelmogelijkheden, meer geld voor de sector. Zo niet , dan moet je misschien kiezen voor minder conservatoria. Het is heel scheef nu. Ik ben heel benieuwd. We hebben het nu over een sector van creatieve mensen. Ik zie om me heen hele mooie projecten ontstaan en mensen die op alle mogelijke manieren proberen kunst te blijven ontwikkelen. Ik ben benieuwd wat we kunnen bedenken om kunst en cultuur meer steun en aandacht te geven, ben daar zelf ook mee bezig. Ik zou het project dat ik met het Amsterdam Funk Orchestra doe, ook graag met andere orkesten willen doen om zo digitale repetities te kunnen houden met orkesten.  Hopelijk krijgen we de komende tijd het perspectief om 1 op 1 les te geven in een geschikte ruimte. Nu is het goed om na te denken over als we weer gaan uitvoeren, hoe dat dan het beste kan.”

Alternatieve opstellingen. Een vraag die Efraïm zichzelf heeft gesteld is hoe hij zijn podiumpresentatie kan aanpassen aan de eisen van ‘het nieuwe normaal’. Dat is een vraag die iedere muzikant zichzelf zal kunnen stellen. Want hoe maak je de anderhalve meter samenleving werkbaar op het podium? Efraïm zegt hier dit over: “In jazzmuziek is het altijd belangrijk geweest in een intieme setting te spelen. Hoe voller, hoe beter. Zodat je het publiek kunt voelen. Je probeert als muzikanten in elkaars huid te kruipen. Zo wil je het met elkaar ervaren. En na afloop aan de bar wil je er nog over praten. En in een meet en greet met het publiek. Dat past heel erg bij muziek beleven. Maar nu in deze situatie past al dat intieme niet. Hoe kan je echter muziek creëren en uitvoeren die past bij een andere setting? Een opstelling kan zijn dat elke muzikant in een andere hoek van de ruimte zit. En dat het publiek tijdens een concert misschien door een ruimte heenloopt. En zo muziek ervaart die van veel kanten komt.

Het is jammer dat we de oude setting niet meer hebben maar misschien dat er daardoor andere composities en voorstellingen ontstaan. Als we weer concerten gaan geven en er zijn beperkende maatregelen, dan kan je niet met 20 musici op het podium  zitten maar wel in je eentje. Ik ben nu bijvoorbeeld bezig met een solo project. Ik speel met een loop station. In dat soloproject speel ik mijn favoriete jazz standards.”  Als eerste noemt Efraïm ‘The Shadow of your smile’.  “Het is leuk om te kijken of ik dat alleen kan doen. De rol van verschillende instrumenten zoals de stem maar ook de bas speel ik dan met de tenorsax. Hoe ongewenst en tragisch deze omstandigheden ook zijn, ik vind het voor mezelf belangrijk om te kijken welke openingen er nog zijn voor mij om me artistiek te uiten. Het belangrijkste is dat ik hoop dat we zo snel mogelijk zonder angst met elkaar muziek kunnen beleven zonder dat er een angst is voor contact met anderen. Want het blijft een gemis.”

Tot slot zegt Efraïm: “Het is belangrijk dat er over muziek geschreven wordt. Dat mis ik. De kunstbijlage van landelijke kranten komen niet uit omdat er geen concerten of cd presentaties kunnen worden gegeven, geen festivals worden georganiseerd en geen projecten worden ontwikkeld. Het enige wat mensen horen over muzikanten is dat ze het moeilijk hebben.”

Daarom is het heel belangrijk dat juist nu de positieve kanten van het muziek leven worden belicht, niet alleen voor de muzikanten zelf maar ook voor het publiek dat graag naar hun concerten komt en naar hun cd’s luistert. Het zou daarom ook goed zijn dat er net als voor een live concert een digitaal kaartje wordt gekocht voor een online concert. Dat bijvoorbeeld de eerste tien minuten nog gratis zijn maar dat er daarna betaald moet worden. Deze tijd vraagt een nieuwe aanpak en daar wordt door een belangrijk musicus als Efraïm Trujillo goed over nagedacht! 

Copyright © 2020 AUDIO21, Heerde, door Mark van Braam