Audio redenaties

Audio redenaties
5 maart 2017 Mark van Braam
In Geen categorie

Onlangs had ik een ruim uur durend, interessant telefoongesprek met een voor mij onbekende meneer. Het ging erover dat hij enkele jaren geleden een nieuwe set had gekocht, maar waar hij tot op de dag van vandaag van merkte, dat het hem moeite kostte, om er langer dan 15 minuten naar te kunnen luisteren.
Mijn antwoord was, toen ik z’n relaas had aangehoord: “U bent vanuit audiofiel perspectief gezien, niet erg benijdenswaardig”.

Nee, dit is bepaald geen leedvermaak voor me, integendeel. Ik baal op zo’n moment ook met deze man mee. Want de basis van het luisteren middels een fijne set is toch het genieten. En als je na het inschakelen van je set, bedenkt om hem weer snel uit te zetten, dan is er toch iets niet goed. Toch?

Nou voer ik dit soort gesprekken heel regelmatig en ik heb sterk het vermoeden dat dit komt, doordat mensen die met regelmaat m’n blog lezen, zijn gaan begrijpen waar ik mee bezig ben. Heb ik dan de wijsheid in pacht? Nee, natuurlijk niet, ik verbeeld me niets.

(Een klein intermezzo; eerst een glas rood, ik heb een schorre keel gekregen van al dit gepraat)

Terug naar het telefoongesprek, het interessante wat voorbij kwam, is dat de twee belangrijkste redenen van aanschaf waren geweest: ‘de ruimtelijkheid’ en de ‘intens hoge mate van detaillering’. Bedenk dat dit enkele aspecten zijn in de geluidsweergave, die voor bijna iedereen heel goed te beredeneren zijn. En doordat het zo goed te beredeneren is; wordt vaak aangenomen dat het audio-goedje: dus goed is. En dus staan alle lichten op groen.
Om te verduidelijken wat ik bedoel een simpel voorbeeld: zet een plaat op met een zanger die ‘in het midden’ is opgenomen. Bij goed geplaatste speakers, staat die zanger tussen de speakers te zingen. Daar valt geen spelt tussen te krijgen, dus: volledig beredeneerbaar. Staat die zanger twee meter naar achteren; opnieuw: volledig beredeneerbaar. Staat de bassist dan hoorbaar schuin achter de zanger: volledig beredeneerbaar. En ga zo maar door. Al de audiofiele parameters kun je zo stap voor stap langslopen en als zoveel mogelijk parameters ‘beredeneerbaar’ zijn; zowel volgens de deskundigen, recensenten of anderen, dan ‘zal het wel goed zijn’, of ‘is het goed’. Want alle aspecten zijn ‘afgevinkt’ en dan gaan we genieten van de nieuw verworven apparatuur…

Onlangs las ik een recensie in een audio magazine over een nieuwe versterker, waarin gesteld werd dat het de ‘meest neutrale versterker’ is die op dit moment gebouwd wordt. Met veel omhaal van woorden kwam het er eigenlijk op neer; die 80.000 andere versterkers van dit moment hadden niet gemaakt hoeven worden. En: uw set thuis heeft vanwege het ontbreken van die versterker, hoe dan ook een foute versterker. En de winkels die deze versterker combinatie niet aanbieden, dienen hun assortiment aan te passen en te voorzien van alleen nog die bewuste versterker. En eigenlijk hoeven we alleen nog maar die aanbevolen versterker aan te schaffen en we bevinden ons dan allemaal, gelijktijdig in de heilige audio-graal…
Het aardige is eigenlijk, dat ook die recensent hetzelfde doet; vanuit redenaties beredeneren dat die versterker de meest perfecte is. En dus is het verworden tot zijn waarheid. Eigenlijk; wanneer je hier over nadenkt, is het best een aanmatigende houding. Gezien zijn hoedanigheid als schrijvende pers.

En dat ‘willen beredeneren’, waarde lezers, heeft misschien iets te maken met wat mijn tederbeminde regelmatig tegen me roept: ‘Mark, alle mannen zijn autistisch; zelfs jij’! Tja, daar moeten we het dan maar mee doen; hebben wij weer. Maar dit terzijde.

De ‘maar’ die ik met dit alles dus heb, is dat we volgens mij moeten oppassen dat dit ‘beredeneerbare’ op zich niet verkeerd is, maar dat een heel ander aspect dan nog steeds niet aan de beurt is gekomen. En dat is het antwoord op een paar vragen: brengt deze set U (met hoofdletter) wel- of niet, dichter bij de emotie van de muziek die op dat moment weergegeven wordt; en weet die emotie, juist Uw emotie te vinden. En: wat vindt U met uw ogen dicht, eigenlijk van de Klank. Dit zijn de aspecten die juist bepaald NIET beredeneerbaar zijn. Immers; de klank van een set met telkens dezelfde opname, klinkt in kamer 1 best heel anders, dan in kamer 2. En over kamer 3 nog maar niet te spreken; overigens noemen ze dat in Den Haag; het Achterkamertje. Klinkt in elk geval opnieuw weer anders. En dit alles staat los van wat het wel- of niet met U doet. Komen we hier tot een voorzichtige conclusie: De waarheid bestaat niet?

En dat besef is best lastig. En dat maakt ons onzeker. En wie weet is dat de reden dat we ons aan allerlei beredeneerbare zaken gaan ‘vastklampen’. Heet dit het eeuwige gevecht tussen het verstand en het gevoel? Trouwens even ter verduidelijking; Ik redeneer ook wel, maar dan wel in omgekeerde volgorde.

Terug naar de meneer van hierboven; alles was beredeneerd, dus zou het goed moeten zijn, maar niets bleek minder waar. Het technische aspect van het geluid was denk ik wel ‘goed op orde’, maar klankmatig en emotioneel feitelijk voor hem; een mis-match. Waar wil ik nou eigenlijk naartoe, met deze hersenspinsels, zo op een doordeweekse zaterdagavond? Ik ga het u zo vertellen; eerst een kleine opvulling van mijn glas. Maar dat terzijde.

Een wijze man, niet ver hier vandaan uit Apeldoorn, zei een hele tijd geleden tegen me, toen we van muziek aan het genieten waren: ‘Mark, of het goed is wat ik hier hoor, of dat het slecht is wat ik hier hoor; ik heb geen idee en het interesseert me niet, want ik vind het gewoon heel erg lekker klinken, ik word er blij van.” En daar zit toch wel iets moois in waarde lezer, waar naar mijn bescheiden mening geen speld tussen te krijgen is. Gewoon op je gevoel durven afgaan en met uw ogen gesloten dat gevoel het antwoord laten geven op de eenvoudige vraag: ‘vind ik het mooi of vind ik het niet mooi’.

Audio redenaties

Zullen we eens proberen om een kleine test te doen?
Zet een plaat op van muziek die u mooi vindt, sluit uw ogen, hoho, even wachten, even terug, uw glas is halfvol, daar dient eerst wat aan gedaan te worden en neem een slok. Ok, dan gaan we verder; laat uw hoofd rusten tegen de hoofdleuning (indien aanwezig) en sluit uw ogen; adem een keer diep in door uw neus en adem uit door uw mond en ontspan volledig. Focus u volledig op de muziek; dwing uzelf daartoe!
Bovenstaande beproeving zou u wat mij betreft op minimaal drie verschillende momenten/dagen kunnen doen. Immers; wanneer u ruzie heeft staan maken met uw wederhelft, of uw werkgever stond weer eens te zaniken, of een van uw werknemers had zich net op een onhandig moment ziek gemeld; of Donald Trump wist u opnieuw te verbazen met ‘alternatieve waarheden’, kan het op sommige dagen zo zijn, dat de muziek ‘niet binnen’ komt. Die dagen dient u met iets anders in te vullen; naar mijn bescheiden mening.

Maar elke keer; wanneer u na enige minuten of langer uw ogen opent; bedenk dan of de muziek u los wist te weken van het denken en het beredeneerbare. En bedenk of u zonder de audiofiele ‘blablabla’ gewoon aan het genieten was. Zo ja, dan bent u audiofiel gezien, een benijdenswaardig mens. Daar proosten we op.

Zo nee ajjjjj wat dan? In alle eerlijkheid; daar heb ik ook niet altijd zomaar het antwoord op; ik kan niet zonder slag of stoot in uw hoofd kijken. Maar waar ik intussen wel steeds meer van overtuigd geraakt ben, is dat u niet gelukkiger gaat worden, als slechts en alleen de ‘beredeneerbare manco gerepareerd’ gaat worden.

En die zoektocht naar het niet-beredeneerbare, is wellicht de grootste uitdaging van onze gezamenlijke audio-hobby. En ik vind het elke keer weer opnieuw een uitdaging om samen met u te bezien of het me lukt u op het goede spoor te zetten.

Tjonge, ik draaf wel weer door, zullen we dan vanwege zaterdagavond, nog een half glaasje nemen; voor deze ene keer dan; want hier vandaag in alle opzichten, een mooie dag. Proost!